Η ζωή μετά τον θάνατο

Η ΣΤΙΓΜΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ



Η στιγμή του θανάτου είναι ένα θέμα που εικονίζεται συχνά στην αρχαία ελληνική τέχνη, γεγονός που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την απουσία παρουσίασης του θέματος στο δράμα. Φαίνεται ότι η δραματοποίηση του θανάτου ήταν κάτι που απέφευγαν οι ποιητές. Οι άνδρες που παρακολουθούσαν τις παραστάσεις αρχαίου δράματος ήταν ασφαλώς εξοικειωμένοι με την εικόνα τόσο ενός νεκρού όσον και της στιγμής του θανάτου, ωστόσο, ο στόχος του έργου δεν ήταν να ταράξει με εικόνες τον θεατή αλλά να του δημιουργήσει συναισθήματα και σκέψεις κυρίως με τον λόγο. Στην εικονιστική τέχνη ,ωστόσο, ο λόγος και η κινούμενη, ζωντανή εικόνα δεν παίζουν κανένα ρόλο, και έτσι η απεικόνιση του θανάτου είναι ιδιαίτερα συχνή.

Εκτός, όμως, από τον θάνατο μεμονωμένων προσώπων,συχνά συναντάται η απεικόνιση του θανάτου στο πεδίο της μάχης. Οι στήλες των πεσόντων, άλλωστε, είναι οι μοναδικές επιτύμβιες στήλες που κοσμούνται με σκηνές θανάτου. 

Ο θάνατος, επομένως, κατείχε τόσο σημαντική θέση, ώστε  η απεικόνιση του  να θεωρείται ότι είναι φυσικό να επιλέγεται ως θέμα διακόσμησης ενός γλυπτού, ανάγλυφου, κεραμικού ή άλλου έργου που θα χρησιμοποιηθεί ως ταφικό:

  • Ο αμφορέας απεικονίζει τον Αχιλλέα και τη Πενθεσίλεια. Ο νικητής Αχιλλέας, σκοτεινός όπως ο θάνατος πλήττει στο λαιμό τη βασίλισσα των Αμαζόνων Πενθεσίλεια.

  • Ο  με το αιμάτινο βάθος, που δείχνει τον Αίαντα να στήνει έναν μικρό τύμβο και να στερεώνει εκεί το σπαθί πάνω στο οποίο θα πέσει για να αυτοκτονήσει, ταπεινωμένος από τη στιγμή του παραλογισμού που τον έκανε να σκοτώσει ένα κοπάδι νομίζοντας πως είναι εχθροί. Αριστερά πίσω του μια φοινικιά και δεξιά τα όπλα του.

ΤΟ  ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΚΟ  ΤΗΣ ΚΗΔΕΙΑΣ
 
 Όλες οι τελετές που αφορούν στον νεκρό έχουν διπλή ανάγνωση και διπλή σημασία: την ανάγκη της έκφρασης του πόνου για την απώλεια και του φόβου της τιμωρίας του νεκρού.
Κάθε τελετή και κάθε αντικείμενο που σχετίζεται με τον νεκρό και την ταφή του -όπως και στη συνέχεια και στα μνημόσυνα- είναι επιλεγμένο προσεκτικά από τους οικείους και εξυπηρετεί συγκεκριμένους σκοπούς.
Σημαντικά στοιχεία:
- Μια ιδιαίτερη συνήθεια που εμφανίζεται στην ελληνιστική περίοδο είναι η χρήση του λεγόμενου  χαρώνειου οβολού. Ο χαρώνειος οβολός είναι ένα συνηθισμένο νόμισμα που ο νεκρός παίρνει μαζί του, ως ναύλο για να πληρώσει τον Χάρωνα που θα τον μεταφέρει με την βάρκα του στον Κάτω Κόσμο. Συνήθως τον τοποθετούν πάνω ή μέσα στο στόμα του νεκρού.
Ξεχωριστοί νεκροί θεωρούνταν οι: Αυτόχειρες, Εγκληματίες, Βιαιοθάνατοι, Πεσόντες ἐν πολέμῳ. Στην αρχαιότητα ορισμένοι νεκροί ανήκουν σε ειδικές κατηγορίες και έχουν άλλη αντιμετώπιση ανάλογα με το πώς έχουν πεθάνει. Οι αυτόχειρες, δηλαδή αυτοί που αυτοκτόνησαν, συνήθως δεν επιτρέπεται να ταφούν στο νεκροταφείο. Οι εγκληματίες που καταδικάζονται σε θάνατο, δολοφόνοι, ιερόσυλοι και προδότες, απαγορεύεται να ταφούν εντός της πόλης.Τέλος, ειδική κατηγορία αποτελούν και οι πεσόντες ἐν πολέμῳ, στους οποίους οι αρχαίοι Έλληνες επιφυλάσσουν ιδιαίτερες τιμές. 

 

Last modified: Monday, 22 July 2019, 11:29 PM